+7 (707) 350 02 20
Азаматтарды жеке табыс салығын (ЖТС) төлеу тәртібі мен салықтық шегерімдер туралы ақпараттандыру мақсатында ҚР Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті 2026 жылдан бастап күшіне енетін өзгерістерді және қолданыстағы негізгі нормаларды түсіндірді.
Салықтық шегерімдердің алдын ала сомасы
Жеке тұлғалар 2025 жыл үшін ЖТС есептеу кезінде өзге салықтық шегерімдердің алдын ала сомасын қолдануға құқылы. Бұл сома медициналық қызметтерге, оқуға және ипотекалық қарыздар бойынша сыйақыны төлеуге жоспарланған шығыстарды қамтиды.
Шегерімнің ең жоғары мөлшері — 282 АЕК, бұл 2025 жыл үшін 1 108 824 теңгеге тең.
Шегерімді қолдану үшін салық агентіне (жұмыс берушіге) өтініш беру қажет. Ал алдын ала шегерімді пайдаланған жеке тұлға 2025 жылға арналған кірістер мен мүлік туралы декларацияны (270.00 нысаны) растайтын құжаттармен бірге 2026 жылғы 15 қыркүйектен кешіктірмей тапсыруға міндетті.
Көпбалалы отбасыларға арналған салықтық шегерім
Көпбалалы отбасылар үшін 282 АЕК мөлшерінде салықтық шегерім көзделген. Бұл шегерім 2025 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша 18 жасқа толмаған төрт немесе одан да көп баласы бар отбасыларға қолданылады.
Шегерім мөлшері ата-аналар арасында бөлінуі мүмкін:
-
әр ата-анаға ай сайын 11,75 АЕК (2025 жыл үшін 46 201 теңге);
-
немесе бір ата-анаға ай сайын 23,5 АЕК (2025 жыл үшін 92 402 теңге).
Шегерімді жұмыс беруші арқылы да, декларация тапсыру арқылы да қолдануға болады.
Біржолғы зейнетақы төлемдерін ЖТС-тен босату
2026 жылғы 1 қаңтардан бастап жүзеге асырылатын біржолғы зейнетақы төлемдері ЖТС-тен босатылады. Сонымен қатар, бұл босату 2026 жылға дейін төленген және салықты 16 жылға дейін тең үлеспен төлеу тәртібі таңдалған төлемдерге де қолданылады.
Мүлікті иелену мерзімі және мүліктік табыс
2026 жылғы 1 қаңтардан бастап жылжымайтын мүлікті сату кезінде мүліктік табыс иелену мерзімі екі жылдан асқан жағдайда туындайды.
Ал 2026 жылғы 1 қаңтарға дейін сатып алынған және одан кейін сатылған мүлікке қатысты бұрынғы норма сақталады — бір жылдан астам.
Мүліктік табыс алған жеке тұлғалар декларацияны (270.00 нысаны) келесі жылдың 15 қыркүйегіне дейін тапсырып, ЖТС-ті 25 қыркүйекке дейін төлеуге міндетті.
Бағалы қағаздарды сату кезіндегі мүліктік табыс
Бағалы қағаздардың құн өсімінен түскен табыс әрбір сату операциясы бойынша есептеліп, кейін оң және теріс нәтижелер жинақталады.
Қорытынды нәтиже оң болған жағдайда мүліктік табыс туындайды, ал нөл немесе теріс нәтиже кезінде табыс деп танылмайды.
Бағалы қағаздар сатып алу күні бойынша хронологиялық тәртіппен есептен шығарылады, ал брокерлік сыйақы олардың бастапқы құнына енгізіліп, салық салынатын табысты азайтады.
Аталған нормалар салық салудың ашықтығын арттыруға және салық төлеушілердің құқықтарын қорғауға бағытталған.