logo

Электрондық шот-фактураларды жазу бақылауы: КГД жаңа шараларды енгізуде

16 наурыз, 2026

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті жалған шот-фактураларды жазуға жол бермеу мақсатында алдын алу шараларын жетілдіруді жалғастыруда. Салық кодексіндегі жаңалықтардың бірі – электрондық шот-фактураларды (ЭСФ) жазу кезеңінде бақылау жүргізу.

Бақылау екі түрде жүзеге асырылады: салыстырмалы бақылау және автоматтандырылған бақылау.

Салыстырмалы бақылау жазылған ЭСФ-ты салық есептілігімен, уәкілетті органдардың мәліметтерімен, екінші деңгейлі банктердің деректерімен және басқа да ақпараттармен салыстыру арқылы жүргізіледі. Егер нақты айналымсыз ЭСФ жазу белгілері анықталса, салық төлеушіге тиісті хабарлама жіберіледі.

Егер хабарлама белгіленген мерзімде орындалмаса, ЭСФ жазу уақытша тоқтатылуы мүмкін.

Салық төлеуші анықталған бұзушылықтармен келіспеген жағдайда, нақты айналымның болғанын растайтын негіздемелері бар түсіндірме және мәмілелер бойынша құжаттардың көшірмелерін ұсына алады.

Егер салық төлеуші бұзушылықпен келіссе, хабарлама тәуекелді ЭСФ-ты кері қайтарып алу арқылы орындалады.

Тәуекелді ЭСФ-ты кері қайтару арқылы хабарламаны орындаған салық төлеушілерге қатысты кейіннен ЭСФ жазуды автоматтандырылған бақылау жүргізіледі.

Осы мақсатта «е-Тамға» арнайы сервисі енгізілді. Ол нақты уақыт режимінде сатып алынған және сатылған тауарлар, жұмыстар мен қызметтер негізінде ҚҚС балансын есептейді.

Мұндай бақылау кезінде ЭСФ тек қолда бар ҚҚС балансы шегінде ғана жазылады. Егер баланс жеткіліксіз болса, жүйе ЭСФ-қа нөмір бермейді.

Бұл жағдайда ЭСФ-та көрсетілген ҚҚС сомасын салық төлеуші немесе оның сатып алушысы КГД-ның арнайы қазынашылық шотына аудару арқылы қамтамасыз еткеннен кейін ғана шот-фактура жазуға болады.

Бұл бақылау тұрақты емес және 12 ай өткен соң тоқтатылады. Сонымен қатар, егер салық шоты 6 ай бойы ай сайын толықтырылып, ЭСФ жазу кезінде толықтырылған соманың кемінде 50% пайдаланылса, бақылау мерзімінен бұрын тоқтатылуы мүмкін.

Мемлекеттік кірістер комитеті жақын уақытта салыстырмалы бақылау жүргізуді жоспарлап отыр және салық төлеушілерді ЭСФ жазуды тоқтата тұрудың алдын алу үшін жіберілген хабарламаларды уақытында орындауға шақырады.