2026 жылы Қазақстанда жеке кәсіпкерлікті (ЖК) қалай ашуға болады

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстанда жаңа Салық кодексі күшіне енді. Соған байланысты жеке кәсіпкерлерге арналған салық салу тәртібі, арнайы салық режимдері, ҚҚС бойынша талаптар және бизнесті тіркеу ережелері айтарлықтай өзгерді.

Егер сіз алғаш рет жеке кәсіпкерлік ашуды жоспарлап жүрсеңіз немесе қолданыстағы бизнесіңіз үшін жаңа салық режимін таңдауыңыз қажет болса, жаңа талаптармен алдын ала танысып шыққан жөн. Себебі қате таңдалған салық режимі немесе ЭҚЖЖ коды қосымша салықтарға, айыппұлдарға және басқа да тәуекелдерге әкелуі мүмкін.

Бұл мақалада Inbuh.kz мамандары төмендегі сұрақтарға жауап береді:

• 2026 жылы ЖК қалай ашуға болады;
• қай салық режимін таңдаған тиімді;
• жаңа Салық кодексіндегі негізгі өзгерістер;
• жеке кәсіпкер қандай салық төлейді;
• кәсіпкерлер жиі жіберетін қателіктер.

2026 жылы ЖК үшін қандай өзгерістер енгізілді

Жаңа Салық кодексінің басты мақсаты — салық жүйесінің ашықтығын арттыру және кәсіпкерлік қызметті цифрландыру.

2026 жылдан бастап бірнеше маңызды өзгерістер күшіне енді.

1. Бөлшек салық режимі жойылды

2026 жылдан бастап бөлшек салық режимі қолданылмайды.

Енді кәсіпкерлер төмендегі режимдердің бірін таңдай алады:

• жалпыға бірдей белгіленген салық режимі (ЖБТ);
• оңайлатылған декларация негізіндегі арнайы салық режимі;
• өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған режим;
• шаруа және фермер қожалықтарына арналған арнайы режимдер.

Егер кәсіпкер салық режимін уақытында өзгертпесе, ол автоматты түрде жалпыға бірдей белгіленген режимге ауыстырылады.

2. Оңайлатылған декларацияны қолдану талаптары өзгерді

Оңайлатылған декларация бұрынғыдай шағын бизнес үшін қолжетімді болғанымен, оны қолдануға қойылатын талаптар күшейтілді.

2026 жылдан бастап бірқатар қызмет түрлеріне бұл режимді қолдануға тыйым салынды.

Олардың қатарында:

• бухгалтерлік қызметтер;
• заңгерлік қызметтер;
• маркетинг;
• жарнама;
• консалтинг;
• коммерциялық жылжымайтын мүлікті жалға беру;
• делдалдық қызметтер.

Сондықтан ЖК тіркемес бұрын таңдаған ЭҚЖЖ кодының оңайлатылған режимге сәйкес келетінін міндетті түрде тексеру қажет.

Inbuh.kz кеңесі: ЭҚЖЖ кодын бухгалтердің көмегімен таңдаған дұрыс. Қате таңдалған код кейін салықтардың қайта есептелуіне себеп болуы мүмкін.

3. ҚҚС мөлшерлемесі өзгерді

2026 жылдан бастап қосылған құн салығының (ҚҚС) мөлшерлемесі 16%-ға дейін өсті.

Сонымен қатар ҚҚС бойынша міндетті тіркелу шегі өзгерді.

Егер кәсіпкердің жылдық айналымы белгіленген мөлшерден асса, ол міндетті түрде ҚҚС төлеуші ретінде тіркелуі керек.

Айта кету керек, оңайлатылған декларация бойынша жұмыс істейтін кәсіпкерлер ҚҚС төлеуші бола алмайды. Мұндай жағдайда жалпыға бірдей белгіленген режимге көшу қажет болады.

2026 жылы қай салық режимін таңдаған дұрыс

Салық режимін таңдау бірнеше факторға байланысты:

• жылдық табыс;
• шығындардың көлемі;
• қызметкерлер саны;
• клиенттердің түрі (жеке немесе заңды тұлғалар);
• қызмет бағыты.

Жалпыға бірдей белгіленген режим (ЖБТ)

Бұл режим келесі кәсіпкерлерге тиімді:

• заңды тұлғалармен жұмыс істейтіндерге;
• шығындары көп бизнеске;
• бизнесті кеңейтуді жоспарлағандарға;
• ҚҚС-пен жұмыс істейтіндерге;
• көтерме саудамен айналысатындарға.

Бұл режимнің басты артықшылығы — салық бүкіл табыстан емес, таза пайдадан есептеледі.

Яғни:

Табыс – шығын = салық салынатын пайда

Егер кәсіпкердің шығындары көп болса, бұл режим оңайлатылған декларацияға қарағанда әлдеқайда тиімді болуы мүмкін.

Оңайлатылған декларация

Бұл режим келесі кәсіпкерлерге қолайлы:

• халыққа қызмет көрсететіндерге;
• шығындары аз бизнеске;
• жалғыз жұмыс істейтін кәсіпкерлерге;
• ҚҚС төлеуді жоспарламайтындарға.

Артықшылықтары:

• есеп жүргізу жеңіл;
• есептілік аз;
• салық есептеу қарапайым;
• шағын бизнес үшін ыңғайлы.

Дегенмен алдымен таңдаған ЭҚЖЖ кодының осы режимге рұқсат етілгенін тексеру қажет.

Салық режимдерін салыстыру

Қазақстанда ЖК қалай ашуға болады

Қазіргі таңда жеке кәсіпкерлікті толықтай онлайн тіркеуге болады.

1-қадам. ЭЦҚ алыңыз

ЖК тіркеу үшін электрондық цифрлық қолтаңба немесе Mobile ID қажет.

2-қадам. eGov порталына кіріңіз

Электрондық үкімет порталы арқылы авторизациядан өтіп, ЖК тіркеу қызметін таңдаңыз.

3-қадам. Мәліметтерді енгізіңіз

Төмендегі ақпарат қажет болады:

• қызмет мекенжайы;
• ЭҚЖЖ коды;
• салық режимі;
• байланыс деректері.

4-қадам. Өтінішке қол қойыңыз

ЭЦҚ арқылы қол қойғаннан кейін өтініш автоматты түрде Мемлекеттік кірістер органдарына жіберіледі.

Көп жағдайда тіркеу бірнеше минут ішінде аяқталады.

ЖК қандай салықтар төлейді

Жеке кәсіпкер негізгі салықтардан бөлек міндетті төлемдерді де төлейді.

Олардың қатарында:

• міндетті зейнетақы жарналары;
• әлеуметтік аударымдар;
• міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жарналары.

Егер қызметкерлер болса, жұмыс беруші ретінде қосымша салықтар мен аударымдарды төлеу міндеті туындайды.

Кәсіпкерлер жиі жіберетін қателіктер

Көп кездесетін қателіктер:

• салық режимін дұрыс таңдамау;
• ЭҚЖЖ кодын қате көрсету;
• онлайн-кассаны уақытында тіркемеу;
• ҚҚС бойынша мерзімді өткізіп алу;
• салықтарды дұрыс есептемеу;
• есептілікті кеш тапсыру.

Неліктен кәсіпкерлер Inbuh.kz компаниясын таңдайды

ЖК тіркеудің өзі қиын емес. Ең маңыздысы — дұрыс салық режимін таңдап, алғашқы күннен бастап қателіктерге жол бермеу.

Inbuh.kz мамандары сізге көмектеседі:

• ЖК онлайн тіркеу;
• тиімді салық режимін таңдау;
• дұрыс ЭҚЖЖ кодын анықтау;
• болашақ салық жүктемесін есептеу;
• онлайн-кассаны тіркеу;
• бухгалтерлік есепті жүргізу;
• салықтық есептілікті толық сүйемелдеу.

Inbuh.kz мамандарынан кеңес алыңыз — біз сіздің бизнесіңізді дұрыс бастап, барлық салық талаптарын сақтауға көмектесеміз.

Жиі қойылатын сұрақтар

ЖК-ны толықтай онлайн ашуға бола ма?

Иә. ЖК-ны eGov порталы арқылы бірнеше минут ішінде онлайн тіркеуге болады.

Кейін салық режимін өзгертуге бола ма?

Иә, бірақ заңда белгіленген мерзімдерде ғана.

Қай режим тиімді: ЖБТ әлде оңайлатылған декларация ма?

Бұл сіздің қызмет түріңізге, шығындарыңызға және клиенттеріңізге байланысты.

ЖК ашу үшін бухгалтер міндетті ме?

Міндетті емес. Бірақ бухгалтердің көмегі қате таңдаулардың алдын алып, болашақта айыппұлдардан сақтайды.