logo

МӘСҚ 2026 жылдан бастап ЖК үшін әлеуметтік аударымдарды есептеу тәртібін түсіндірді

21 мамыр, 2026

Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қоры 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап жеке кәсіпкерлер үшін әлеуметтік аударымдарды есептеу тәртібіне қатысты түсіндірме берді.

Қор мәліметінше, міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) ҚР Әлеуметтік кодексінің 245-бабы 2-тармағында тікелей көрсетілмесе де, әлеуметтік аударымдарды есептеу объектісінен алып тасталуы тиіс.

Түсіндірмеге сәйкес, ЖК үшін әлеуметтік аударымдарды есептеу объектісі — кәсіпкердің өзі әлеуметтік аударымдарды төлеу мақсатында анықтайтын табыс. Бұл табыс МЗЖ аударуға қабылданатын табысқа сәйкес келуі және салық салу мақсатында анықталатын табыстан аспауы қажет.

Сонымен қатар, заңнамада шектеулер белгіленген: әлеуметтік аударымдарды есептеу объектісі ең төменгі жалақының (ЕТЖ) 7 еселенген мөлшерінен аспауы тиіс. Егер кәсіпкердің табысы бір ЕТЖ-дан төмен болса, әлеуметтік аударымдар ЕТЖ негізінде төленеді.

МӘАҚ әлеуметтік аударымдарды есептеу объектісінен МЗЖ-ны алып тастаудың негізі ретінде 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енген Әлеуметтік кодекстің 245-бабы 7-тармағын атады. Нормаға сәйкес, салық салу мақсатында жеке тұлғаның табысы болып танылмайтын кірістерден әлеуметтік аударымдар төленбейді.

Өз кезегінде, ҚР Салық кодексінің 556-бабы 2-тармағының 1) тармақшасы міндетті зейнетақы жарналарын салық салу объектісінен тікелей алып тастайды. Сондықтан әлеуметтік аударымдарды есептеу кезінде ЖК табысынан МЗЖ сомасы шегеріледі.

Әлеуметтік аударымдарды есептеу мысалы:

Егер ЖК ай сайынғы табысы 200 000 теңге болса, есептеу келесідей жүргізіледі:

SO=(20000020000)×0.05=9000SO=(200000-20000)\times0.05=9000

Осылайша, әлеуметтік аударымдар сомасы 9 000 теңгені құрайды.

Сонымен қатар, Қор Әлеуметтік кодекске сәйкес төлеуші әлеуметтік аударымдар сомасын өз бетінше есептеуге және қажет болған жағдайда қайта есептеуге міндетті екенін еске салды.